Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (Viện NCCCT) là tổ chức khoa học và công nghệ công lập đặc thù, đơn vị duy nhất ở Việt Nam với mô hình tổ chức tương tự với mô hình của Viện Nghiên cứu cao cấp IAS - Princeton, Mỹ và Viện Nghiên cứu toán học MSRI - Berkeley, Mỹ. Viện có chức năng tạo môi trường học thuật đặc biệt cho các nhà khoa học, các giảng viên đại học thực hiện những ý tưởng, đề tài nghiên cứu toán học xuất sắc, có ý nghĩa quan trọng, ứng dụng cao và hỗ trợ công tác đào tạo nhân tài.
Viện được trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính. Nổi bật nhất, đó là quyền được tổ chức các hoạt động nghiên cứu trong sự độc lập và tự do về mặt học thuật, với những điều kiện tốt nhất, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Tại Viện NCCCT, học thuật và đạo đức trong học thuật luôn được xếp ở vị trí đầu tiên cùng với sự bình đẳng trong các nhà khoa học, không phân biệt già trẻ, cũng như sự tự do tuyệt đối trong nghiên cứu khoa học.
Chúng tôi hiểu rằng môi trường khoa học lành mạnh và sức mạnh của nhóm nghiên cứu là những điều kiện tiên quyết và hết sức quan trọng cho sự trưởng thành của những nhà khoa học trẻ nói riêng và cho khoa học nói chung. Thông qua việc quy tụ các nhà khoa học đang làm việc ở trong nước, các nhà khoa học Việt Nam đang làm việc ở nước ngoài cũng như những chuyên gia nước ngoài đến nghiên cứu tại Viện (thông thường từ 2-6 tháng, hoặc 1 năm đối với nghiên cứu viên sau tiến sĩ), các hướng nghiên cứu tại Việt Nam sẽ được tiếp tục phát triển, cập nhật những ý tưởng mới, đồng thời ươm mầm cho những hướng nghiên cứu mới. Viện như một vườn ươm, tạo ra được các nhóm nghiên cứu toán học ngay trong nước, khuyến khích các nhà khoa học hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh. Qua các đợt làm việc, nghiên cứu tập trung tại Viện, các giảng viên, nhà toán học này không chỉ nâng cao được năng lực nghiên cứu cá nhân, mà khi trở về đơn vị, sẽ trở thành nòng cốt tại trường, khoa mình, hướng dẫn được nhiều nghiên cứu sinh.
Hàng năm, Viện NCCCT đón khoảng 130-140 nghiên cứu viên và khách mời tới làm việc, chưa tính đến các đại biểu tới tham dự các hội thảo và các hoạt động khoa học khác. Một trong những nét độc đáo của Viện NCCCT là khả năng chấp nhận rủi ro khoa học. Khi kết thúc thời gian làm việc, không phải nghiên cứu viên nào cũng có thể có bài báo khoa học hoặc là công trình nghiên cứu hoàn thiện. Nghiên cứu khoa học là một quá trình, chúng tôi tôn trọng và chấp nhận điều đó.
Kể từ khi được thành lập, Viện NCCCT đã chú trọng đến phát triển Toán ứng dụng và khoa học liên ngành. Viện đã xúc tiến hợp tác nghiên cứu ứng dụng Toán học trong một số ngành khoa học kỹ thuật, kinh tế xã hội như viễn thông, khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, tài chính – ngân hàng, mật mã thông qua các thỏa thuận hợp tác nghiên cứu với Tổng Công ty Giải pháp doanh nghiệp Viettel, Ban Cơ yếu Chính phủ, Công ty CP Hanel… Gần đây, Viện cũng đã xây dựng Phòng thí nghiệm Khoa học dữ liệu nhằm thúc đẩy các hướng nghiên cứu mới về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, khoa học dữ liệu nói chung, đồng thời đóng góp cho việc xây dựng các chiến lược, chính sách khoa học công nghệ của Chính phủ trong cuộc cách mạng công nghệ lần thứ tư.
Bên cạnh đó, Viện NCCCT cũng là đơn vị thường trực điều phối các hoạt động của Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2010-2020. Thông qua đó, Viện đã góp phần thúc đẩy sự phát triển của Toán học Việt Nam, đưa Toán học Việt Nam từ vị trí thứ 55 lên vị trí thứ 35-40 trên thế giới. Ngày 22/12/2020, Chương trình Toán trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2021 đến 2030 được phê duyệt. Viện NCCCT tiếp tục là đơn vị thường trực điều phối thực hiện Chương trình.
Ở đây, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cộng đồng Toán học trong và ngoài nước cùng tất cả các đơn vị, tổ chức, cá nhân đã, đang và sẽ ủng hộ và tạo điều kiện để chúng tôi duy trì mô hình đặc thù của Viện. Viện NCCCT cũng luôn tìm kiếm các đối tác cùng đồng hành và phát triển, đảm bảo Viện luôn xứng tầm là nơi để Toán học và học thuật hội tụ và thăng hoa.
Thông tin cơ bản về GS Ngô Bảo Châu
THÔNG TIN CHUNG
- Đại học: 1992, Ecole Normale Superieure (ENS Paris), ĐH Paris 6
- Tiến sĩ: 1997, ĐH Paris-Sud, Pháp
- Tiến sĩ khoa học: 2003, ĐH Paris-Sud, Pháp
- Các lĩnh vực quan tâm: Hình học đại số, Lý thuyết nhóm, Biểu diễn automorphic
CÁC CHỨC DANH/CHỨC VỤ
- Giáo sư ĐH Paris-Sud, 2004-2007
- Giáo sư, Việt Nam, 2005
- Giáo sư mời Viện Nghiên cứu cao cấp Princeton, Mỹ (IAS), 2007-2010
- Giáo sư đặc biệt Francis và Rose Yuen về Toán, ĐH Chicago, Mỹ từ năm 2010
- Tiến sĩ danh dự ĐH Quốc gia Hà Nội, Việt Nam, 2011
- Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán từ năm 2011
- Viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Mỹ, 2012
- Ủy viên danh dự (Honorary Fellow) của Hội Toán học Hoa Kỳ, 2012
- Viện sĩ (Chair) trong lĩnh vực nghiên cứu về các automorphic forms (các dạng tự đẳng cấu) và Giáo sư của Collège de France từ năm 2020
- Thành viên danh dự (Honorary Member) của Hội Toán học London (London Mathematical Society - LMS) từ năm 2021.
GIẢI THƯỞNG/ VINH DANH
- Giải thưởng Clay, 2004
- Báo cáo mời tại Đại hội Toán học thế giới tại Madrid, 2006
- Giải thưởng Sophie Germain của Viện Hàn lâm khoa học Paris, 2007
- Giải thưởng Oberwolfach, 2007
- Báo cáo mời toàn thể tại Đại hội Toán học thế giới tại Hyderabad, 2010
- Giải thưởng Fields, 2010
- Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh của Pháp, 2011
- Giải thưởng toán học Maurice Audin 2016, 2018
MỘT VÀI DẤU MỐC LỊCH SỬ QUAN TRỌNG
- 17/08/2010: Phê duyệt Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2010-2020
- 23/12/2010: Thành lập Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (Viện NCCCT)
- 23/12/2010: Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Viện NCCCT
- 01/06/2011: Bổ nhiệm GS Lê Tuấn Hoa làm Giám đốc điều hành đầu tiên của Viện NCCCT
- Viện chính thức đi vào hoạt động. Trụ sở tạm thời của Viện đặt tại tầng 7 thư viện Tạ Quang Bửu, thuộc Trường đại học Bách Khoa Hà Nội, số 1 Đại Cồ Việt, Hà Nội
- 03/03/2011: Bổ nhiệm GS Ngô Bảo Châu làm Giám đốc khoa học Viện NCCCT
- 17/01/2012: Lễ ra mắt Viện NCCCT
- 06/02/2012: Nhóm nghiên cứu đầu tiên đã đến Viện làm việc
- 08/05/2012: Phê duyệt áp dụng thí điểm quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Viện NCCCT
- 2013: Được Hội Toán học châu Âu công nhận là “Trung tâm Toán học xuất sắc khu vực - Emerging Regional Centres of Excellence” của các nước đang phát triển giai đoạn 2013-2017
- 07/01/2016: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ
- 22/12/2016: Ban hành chính thức quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Viện NCCCT
- 2018: Được Hội Toán học châu Âu công nhận là “Trung tâm Toán học xuất sắc khu vực - Emerging Regional Centres of Excellence” của các nước đang phát triển giai đoạn 2019-2023
- 2019: Khởi công xây dựng trụ sở chính thức của Viện NCCCT tại số 157 phố Chùa Láng, phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội
- 30/03/2020: Viện NCCCT chính thức chuyển về trụ sở mới
- 22/12/2020: Phê duyệt Chương trình trọng điểm quốc gia Toán học giai đoạn 2021-2030
- 08/02/2021: Huân chương lao động hạng Ba