TRƯỜNG SEAMS 2026: KẾT NỐI TOÁN HỌC VỚI CÁC VẤN ĐỀ THỰC TIỄN

Từ ngày 04 đến ngày 11/9/2026, Trường hè SEAMS 2026 với chủ đề “Ứng dụng Toán học vào các vấn đề thực tiễn” (SEAMS School 2026 on Applying Mathematics to Real-World Problems) đã được tổ chức tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, quy tụ các nhà toán học, giảng viên, nhà nghiên cứu, học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên đến từ Việt Nam và một số quốc gia Đông Nam Á.

Một trải nghiệm học thuật về toán ứng dụng trong thực tế 

Trường hè SEAMS 2026 do Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) phối hợp với Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh tổ chức, hướng tới việc tăng cường kết nối giữa toán học và các bài toán phát sinh từ thực tiễn, đặc biệt trong công nghiệp và các lĩnh vực ứng dụng.

BTC, giảng viên chụp ảnh cùng học viên Trường SEAMS 2026

Tham dự Trường hè có nhà toán học, giảng viên, nhà nghiên cứu, học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên đến từ Việt Nam, cùng 14 học viên đến từ một số quốc gia Đông Nam Á như Campuchia, Thái Lan, Philippines và Indonesia. Sự tham gia của các học viên thuộc nhiều nhóm đối tượng và quốc gia khác nhau tạo nên môi trường trao đổi học thuật đa dạng, đồng thời mở ra cơ hội hình thành các kết nối nghiên cứu mới trong khu vực.

Phát biểu tại lễ khai mạc, PGS.TS. Trần Lê Quan, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh, chào mừng các chuyên gia, giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên tham dự Trường hè. PGS.TS. Trần Lê Quan nhấn mạnh vai trò của toán học trong việc nhận diện, mô hình hóa và giải quyết các vấn đề thực tiễn, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Trường hè sẽ góp phần tăng cường sự kết nối giữa toán học với các lĩnh vực ứng dụng cũng như thúc đẩy hợp tác học thuật trong khu vực Đông Nam Á.

PGS.TS. Trần Lê Quan phát biểu tại lễ khai mạc Trường SEAMS 2026

Trường hè có sự tham gia giảng dạy của bốn chuyên gia quốc tế, gồm Joaquim M. C. Correia - Đại học Évora, Bồ Đào Nha; Timothy G. Myers - Trung tâm Nghiên cứu Toán học, Tây Ban Nha; Lê Thị Minh Thảo - Trung tâm Toán học Tính toán và Ngẫu nhiên, Viện Superior Técnico, Bồ Đào Nha ; và Gael Raoul - Trung tâm Toán học Ứng dụng, Trường Bách khoa Paris, Pháp.

PGS.TS Trần Lê Quan tặng quà lưu niệm cho Giảng viên Trường SEAMS 2026

Từ mô hình hóa toán học đến bài toán thực tế

Trường hè tập trung vào các phương pháp và công cụ toán học phục vụ việc nhận diện, xây dựng mô hình, phân tích và giải quyết các bài toán thực tiễn. Các nội dung được tiếp cận theo hướng kết hợp giữa lý thuyết toán học, mô hình hóa, tính toán số, tính toán khoa học và mô phỏng, qua đó giúp người học hiểu rõ hơn vai trò của toán học trong giải quyết các vấn đề thực tế.

TS Lê Thị Minh Thảo giảng bài  tại Trường SEAMS 2026 

Chuyên đề 1 - Lê Thị Minh Thảo (Instituto Superior Técnico, Bồ Đào Nha), “Mô hình hóa và suy luận dựa trên dữ liệu trong bệnh truyền nhiễm”: Bài giảng giới thiệu khung tích hợp để mô hình hóa động lực lây nhiễm, kết nối các mô hình đồng nhiễm SIS, phương trình replicator và các phương pháp suy luận dựa trên dữ liệu. Nội dung bao gồm ứng dụng cho vi khuẩn Streptococcus pneumoniae và Escherichia coli, cùng việc sử dụng học máy và tối ưu đa mục tiêu nhằm dự báo độ thích nghi và thiết kế chiến lược giảm kháng kháng sinh trong hệ vi sinh vật.

Chuyên đề 2 - Timothy G. Myers (Centre de Recerca Matemàtica, Tây Ban Nha), “Ứng dụng thực tiễn của các bài toán biên di động”: Các bài toán biên di động (moving boundary problems) là lớp bài toán trong đó miền xác định thay đổi theo thời gian và chưa biết trước, phải được tìm ra như một phần của lời giải. Khóa học đi từ cách thiết lập cơ bản đến các kỹ thuật mô hình hóa, rồi áp dụng vào những bài toán đang được quan tâm trong công nghiệp như chuyển pha, tăng trưởng tinh thể, tắc nghẽn mạch máu hay lan truyền chất ô nhiễm.

Chuyên đề 3 - Joaquim M. C. Correia (Universidade de Évora, Bồ Đào Nha), “Mô hình hóa với hệ luật bảo toàn hyperbolic”: Khóa học lấy các bài toán thực tế làm động lực cho lý thuyết về hệ luật bảo toàn hyperbolic, dựa trên những ví dụ đã được trình bày tại các nhóm nghiên cứu cùng doanh nghiệp châu Âu (ESGI). Các chủ đề gồm động lực học chất khí nén của Euler (sóng xung kích, điều kiện Rankine–Hugoniot, tính hyperbolic và tiêu chuẩn entropy), tác động của chất ô nhiễm lên công trình đá, và xử lý ảnh qua khuếch tán phi tuyến.

Chuyên đề 4 - Gaël Raoul (CMAP, École Polytechnique, Pháp), “Khoảng cách Wasserstein và sự hội tụ của các quá trình ngẫu nhiên”: Khóa học giới thiệu khoảng cách Wasserstein và cách vận dụng trong nghiên cứu sự hội tụ của các quá trình ngẫu nhiên. Từ những ý tưởng cơ bản của vận chuyển tối ưu và ghép cặp (coupling), khóa học trình bày các đánh giá co Wasserstein cho phép ước lượng định lượng tốc độ hội tụ về trạng thái cân bằng của quá trình Markov và một số phương trình đạo hàm riêng, với các ví dụ từ học máy và mô hình sinh học.

Bên cạnh các khóa học, Trường hè có hai báo cáo mời mở rộng phạm vi sang toán học ứng dụng và công nghiệp. Báo cáo của TS. Lê Mạnh Hùng (Khoa Toán – Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP Hồ Chí Minh) với chủ đề “Vì sao cần tăng tốc? Từ hạ gradient đến FISTA và phục hồi ảnh” trình bày sự phát triển của các phương pháp tối ưu bậc nhất tăng tốc và vai trò của chúng trong bài toán phục hồi ảnh quy mô lớn. Báo cáo của TS. Lưu Phúc Lợi (Viện Nghiên cứu Ứng dụng Khoa học Sức khỏe và Lão hóa, Bệnh viện Thống Nhất, TP. Hồ Chí Minh) với chủ đề “Đổi mới toán học và tính toán trong hệ gen lâm sàng: từ mô hình thống kê đến diễn giải biến thể bằng trí tuệ nhân tạo” minh họa cách các phương pháp toán học và tính toán được tích hợp để giải quyết các bài toán y sinh thực tế.

Các hoạt động làm việc nhóm và thảo luận bàn tròn tạo điều kiện để học viên trao đổi trực tiếp với các chuyên gia, cùng thảo luận về cách tiếp cận và giải quyết các bài toán ứng dụng. Đây cũng là cơ hội để học viên chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu, mở rộng mạng lưới học thuật và tìm kiếm những hướng hợp tác trong tương lai.

Trong khuôn khổ Trường hè, mô hình “Study Groups with Industry” được giới thiệu và thử nghiệm với định hướng xây dựng nhóm nghiên cứu toán học ứng dụng gắn với doanh nghiệp tại Khoa Toán – Tin học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh. Mô hình kết nối các nhà toán học với doanh nghiệp và đối tác ứng dụng, đưa những vấn đề thực tế trở thành nguồn khởi đầu cho các bài toán nghiên cứu, đồng thời tăng cường khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu toán học vào thực tiễn.

Hoạt động này phù hợp với định hướng của Chương trình trọng điểm quốc gia phát triển Toán học giai đoạn 2021–2030 về tăng cường mối liên hệ giữa toán học với khoa học, công nghệ và đời sống, đồng thời tạo môi trường để thế hệ trẻ tiếp cận các hướng nghiên cứu toán học hiện đại và có tính ứng dụng.

GS. Tim Myers trình bày về mô hình “Study Groups” tại buổi thảo luận bàn tròn ở Trường SEAMS 2026

Các dự án nhóm (mini-project) được triển khai xuyên suốt chương trình. Học viên được chia thành các nhóm, lựa chọn chủ đề gắn với nội dung các khóa học và cùng nhau xây dựng, phân tích, giải quyết bài toán dưới sự hướng dẫn của các giảng viên. Ngày 11/9, các nhóm trình bày kết quả dự án, chia sẻ cách tiếp cận, kết quả đạt được và những vấn đề còn bỏ ngỏ. Hoạt động này tạo cơ hội để học viên vận dụng kiến thức đã học vào một bài toán cụ thể và trao đổi trực tiếp về kết quả nghiên cứu.

Báo cáo mini-project tại trường SEAMS 2026

Bên cạnh các hoạt động học thuật, Trường SEAMS 2026 cũng tạo cơ hội để các học viên quốc tế tìm hiểu về văn hóa, con người và đời sống tại Việt Nam thông qua các hoạt động giao lưu và trải nghiệm bên lề chương trình. Tối ngày 10/9, Ban Tổ chức tổ chức Gala Dinner với sự tham dự của các giảng viên và học viên. Trong không khí thân mật, các thành viên có dịp giao lưu, chia sẻ trải nghiệm trong những ngày tham dự Trường hè và tìm hiểu thêm về văn hóa, con người của các quốc gia Đông Nam Á.

Các hoạt động giao lưu góp phần tạo môi trường gần gũi, mở rộng các kết nối học thuật và giao lưu giữa các học viên, giảng viên đến từ nhiều quốc gia. Đối với các học viên quốc tế, đây cũng là dịp để có thêm những trải nghiệm về Việt Nam bên cạnh chương trình học tập và trao đổi chuyên môn.

Thúc đẩy hợp tác toán học trong khu vực Đông Nam Á

Không chỉ là một hoạt động đào tạo và trao đổi học thuật, Trường hè SEAMS 2026 còn hướng tới tăng cường mạng lưới hợp tác về toán học ứng dụng trong khu vực Đông Nam Á. Việc các chuyên gia quốc tế cùng các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên từ nhiều quốc gia tham gia giảng dạy, học tập và thảo luận tạo cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy các kết nối nghiên cứu và mở rộng hợp tác giữa các cơ sở toán học trong khu vực.

Trường hè SEAMS 2026 nhận được sự hỗ trợ của Trung tâm Quốc tế về Toán học Thuần túy và Toán học Ứng dụng (CIMPA), Hội Toán học Đông Nam Á (SEAMS) và Ủy ban Phát triển các Nước đang phát triển thuộc Hội Toán học Châu Âu (EMS CDC).

Sự đồng hành của các tổ chức quốc tế là nguồn hỗ trợ quan trọng để các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên trong khu vực có cơ hội gặp gỡ, trao đổi và cùng phát triển các hướng nghiên cứu toán học gắn với những vấn đề của thực tiễn.

Thông qua Trường hè SEAMS 2026, Ban Tổ chức kỳ vọng góp phần thúc đẩy toán học ứng dụng, tăng cường kết nối giữa nghiên cứu toán học và nhu cầu thực tế, đồng thời tạo thêm những nền tảng hợp tác học thuật giữa Việt Nam và các nước Đông Nam Á.

Bế mạc Trường SEAMS 2026

Một số hình ảnh tại Trường SEAMS 2026: 09.2026. SEAMS School 2026