Từ ngày 07/09 đến ngày 11/09/2026, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) đã phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (HNUE), Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) và Đại học Ritsumeikan, Nhật Bản tổ chức thành công Trường thu và Hội thảo Toán ứng dụng Việt Nam - Nhật Bản 2026 (Autumn School and Vietnam - Japan Workshop on Applied Mathematics - VJWAM 2026). Sự kiện diễn ra tại VIASM cùng các phiên song song tại HUST và HNUE.

Các đại biểu tham gia Trường thu và Hội thảo

Sự kiện là diễn đàn khoa học uy tín, đã quy tụ hơn 60 đại biểu là nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên và sinh viên nhằm thảo luận, chia sẻ những tiến bộ mới nhất thuộc hai trụ cột lớn của Toán ứng dụng: Xác suất - Thống kê (Probability & Statistics) và Phương trình vi phân phân đạo hàm riêng (Partial Differential Equations - PDEs).

Đặc biệt, sự kiện ghi nhận sự hiện diện đông đảo của sinh viên năm cuối, học viên cao học và nghiên cứu sinh đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu trọng điểm hàng đầu Việt Nam như Trường Đại học Khoa học Tự nhiên-ĐHQGHN, Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện Toán học - Viện HLKH&CN Việt Nam, ... cùng nhiều nghiên cứu sinh trẻ đến từ các trường đại học uy tín của Nhật Bản như Đại học Ritsumeikan, Đại học Kyoto, Đại học Osaka, Đại học Y khoa và Công nghệ Yokohama, Đại học Khoa học Tokyo,....
Sự tham gia tích cực của lực lượng nghiên cứu trẻ không chỉ khẳng định sức hút của các chủ đề toán học ứng dụng hiện đại mà còn cho thấy mong muốn học hỏi, tiếp cận các chuẩn mực nghiên cứu quốc tế của thế hệ trẻ.

Chương trình Trường thu diễn ra xuyên suốt các ngày học tập với 04 chuỗi bài giảng chất lượng cao do các chuyên gia quốc tế và Việt Nam phụ trách, cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc và công cụ tính toán hiện đại:

⦁ Tối ưu hóa ngẫu nhiên và vai trò trong MCMC (Stochastic Optimization in MCMC): GS. Jorge Ignacio González Cázares (Đại học Quốc gia Tự do Mexico - UNAM) đã giới thiệu các thuật toán tối ưu hóa hiện đại cho dữ liệu lớn/nhiều chiều, phân tích động lực thuật toán qua lăng kính MCMC (Langevin diffusions, Hamiltonian MC) và ứng dụng trong Học máy (Machine Learning), bài toán ước lượng Bayesian.

GS. Jorge Ignacio González Cázares, Đại học Quốc gia Tự do Mexico - UNAM

⦁ Phương trình Volterra ngẫu nhiên (Stochastic Volterra Equations - SVEs): GS. Yushi Hamaguchi (Đại học Kyoto, Nhật Bản) đã trình bày các công cụ hiện đại xử lý tính chất phụ thuộc quỹ đạo (path-dependent/non-Markovian) của SVEs, ứng dụng trong mô hình hóa biến động thô (rough volatility) ở tài chính định lượng và mô hình Langevin tổng quát trong vật lý thống kê.

GS. Yushi Hamaguchi, Đại học Kyoto, Nhật Bản

⦁ Lý thuyết tán xạ và Du động lượng tử (Scattering Theory and Quantum Walk): GS. Setsuro Fujiie (Đại học Ritsumeikan, Nhật Bản) đã dẫn dắt người nghe qua lý thuyết toán học của phương trình Schrödinger, hiện tượng vượt rào lượng tử (resonant tunneling) và mối liên hệ sâu sắc giữa ma trận tán xạ dạng Feynman với các mô hình du động lượng tử (Hadamard walk).

GS. Setsuro Fujiie, Đại học Ritsumeikan, Nhật Bản

⦁ Nghiệm siêu dương của phương trình Lane-Emden (Super-solutions of Lane-Emden Systems): PGS.TS. Dương Anh Tuấn (Đại học Bách khoa Hà Nội) đã tổng quan toàn diện về sự tồn tại và không tồn tại nghiệm siêu dương cho hệ phương trình Lane-Emden trong cả hai trường hợp địa phương (local) và phi địa phương (non-local).

PGS.TS. Dương Anh Tuấn, Đại học Bách khoa Hà Nội

Các phiên báo cáo chuyên đề (Invited Talks & Contributed Talks) tại Workshop diễn ra sôi nổi với các chủ đề nghiên cứu mũi nhọn, được chia thành 2 phân nhánh chuyên sâu:

Nhánh Xác suất & Thống kê:
⦁ Toán tài chính và Học máy: GS. Masaaki Fukasawa (Đại học Osaka) giới thiệu công thức tiệm cận mới cho độ biến động ẩn (implied volatility); GS. Ryoichi Suzuki (Đại học Khoa học Tokyo) trình bày chiến lược phòng hộ rủi ro (hedging) bằng giải tích Malliavin cho mô hình nhảy thuần túy; GS. Yasuda Kazuhiro (Đại học Hosei) ứng dụng Học tăng cường (Reinforcement Learning - RFPI) để định giá các quyền chọn kiểu Mỹ nhiều chiều; Yanyi Jiang (ĐH Ritsumeikan) trình bày về mô hình biến động ngẫu nhiên loại Volterra Gaussian.
⦁ Bất đẳng thức cực đại và Bất đẳng thức tiệm cận: GS. Nino Kordzakhia (ĐH Macquarie) và GS. Alexander Novikov (Đại học Công nghệ Sydney) trình bày các phương pháp Martingale hiện đại giải quyết bài toán mốc biên (boundary crossing) và mở rộng bất đẳng thức cực đại Graversen-Peskir cho quá trình Lévy/Ornstein-Uhlenbeck có chuyển động nhảy. PGS. Nguyễn Tiến Dũng (Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN) giới thiệu phương pháp Malliavin-Stein để đánh giá biên Berry-Esseen cho phân bố tỉ số và ứng dụng trong ước lượng tham số SDEs.
⦁ Mô hình ngẫu nhiên và Phương trình vi phân ngẫu nhiên (SDEs): Các báo cáo của TS. Cấn Văn Hảo (Viện Toán học) về tập trung subdiffusive trong thẩm thấu Bernoulli; TS. Hoàng Việt Hùng (Đại học Công nghiệp TP.HCM) về chuyển động ngẫu nhiên phản xạ góc tư mặt phẳng; TS. Phan Thị Hương (Học việ Kỹ thuật Quân sự) và TS. Vũ Thị Huệ (Đại học Bách khoa Hà Nội) về tốc độ hội tụ của các sơ đồ xấp xỉ Euler-Maruyama cho phương trình Volterra ngẫu nhiên có nhảy; TS. Nguyễn Trần Thuận (Đại học Kinh tế TP.HCM) về đĩa hóa tích phân ngẫu nhiên trong không gian BMO có trọng.
Nhánh Phương trình vi phân đạo hàm riêng & Toán lý:
⦁ Toán học lượng tử và Toán lý: GS. Takuya Mine (Viện Công nghệ Kyoto) nghiên cứu mật độ trạng thái tích hợp (IDS) cho toán tử Schrödinger ngẫu nhiên; GS. Hisashi Morioka (ĐH Ehime) và GS. Kenta Higuchi (Đại học Gifu) trình bày về diễn giải du động lượng tử cho mạch lượng tử và quy tắc vàng Fermi cho cộng hưởng lượng tử.
⦁ Bất đẳng thức Sobolev, Biến dạng hình học và Dòng Gradient: TS. Trần Thế Dũng (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN) phát triển phương pháp dòng gradient thống nhất cho bài toán nội suy Spline Riemannian bậc cao và Spline lượng tử; TS. Nguyễn Văn Hoàng (Đại học FPT) và GS. Nguyễn Minh Trí (Viện Toán học) báo cáo về các kết quả mới của bất đẳng thức Caffarelli-Kohn-Nirenberg và nhúng Sobolev có trọng.
⦁ Toán tử phi địa phương, Cơ học chất lưu và Bài toán ngược: GS. Đinh Nho Hảo (Viện Toán học) giới thiệu phương pháp ổn định hóa giải bài toán nhiệt ngược xác định nhiệt độ bề mặt; PGS. Nguyễn Như Thắng (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) chứng minh tốc độ suy giảm dài hạn cho phương trình tiến hóa phi địa phương; TS. Nguyễn Tiến Tài (Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN) phân tích tính mất ổn định phi tuyến của dòng cắt (shear flows) trong phương trình Euler; PGS. Trần Đình Kế (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) báo cáo về hệ Keller-Segel parabolic-elliptic phi địa phương; TS. Nguyễn Văn Thìn (Đại học Thái Nguyên) bàn về hiện tượng bùng nổ nghiệm trong thời gian hữu hạn.
Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, Hội thảo tiếp tục là chiếc cầu nối bền chặt giữa cộng đồng toán học Việt Nam và quốc tế, đặc biệt là với các trung tâm nghiên cứu uy tín tại Nhật Bản, Úc, Ý, Mexico,...
Không gian trao đổi cởi mở tại các phiên thảo luận và hoạt động dã ngoại (excursion) đã tạo cơ hội cho các nhà nghiên cứu trẻ trực tiếp đối thoại, tiếp thu phản hồi từ các giáo sư đầu ngành. Đây là tiền đề quan trọng để hình thành các nhóm nghiên cứu chung, xây dựng các đề tài hợp tác quốc tế dài hạn và mở ra các cơ hội học tập, nghiên cứu sau đại học cho sinh viên, học viên Việt Nam tại các trường đại học tiên tiến trên thế giới.
Thành công của Hội thảo một lần nữa khẳng định vị thế của VIASM trong vai trò là trung tâm kết nối, nâng tầm các hoạt động nghiên cứu toán học đỉnh cao, đưa Toán học ứng dụng Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng với dòng chảy khoa học quốc tế.
VIASM trân trọng cảm ơn sự đồng hành của Ban Tổ chức, các trường đại học phối hợp (HNUE, HUST, Ritsumeikan University), các báo cáo viên, cùng toàn thể nhà khoa học, học viên đã đóng góp cho sự thành công chung của Hội thảo.

Một số hình ảnh của Trường thu và Hội thảo
PGS.TS. Ngô Hoàng Long, Trưởng Khoa Toán-Tin, Trường Đại học Sư phạm Hà nội, Ban chương trình của Hội thảo trao đổi tại sự kiện

Học viên, đại biểu thảo luận tại sự kiện

Quang cảnh tại phiên báo cáo song song chủ đề Xác suất – Thống kê

TS. Phan Thị Hương, Học viện Kỹ thuật Quân sự báo cáo tại sự kiện

NCS. Reika Kambara, Đại học Ritsumeikan, Nhật Bản báo cáo tại Hội thảo

GS. Đinh Nho Hào, Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam báo cáo tại Hội thảo

PGS.TS. Trần Đình Kế, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội báo cáo tại Hội thảo